De logaritme van een getal is de macht van een getal waartoe een ander getal verkregen wordt. Een voorbeeld is log2(8)\log_2{(8)}. Hiermee wordt bedoeld tot welke macht/exponent je het grondtal 2 moet verheffen om 8 te krijgen. Logaritmes worden toegepast om exponentiële functies op te lossen. Benieuwd naar andere functies? Lees dan deze blog.

Logaritmische functies

Net zoals worteltrekken het omgekeerde is van machtsverheffen, zo is een logaritmische functie het omgekeerde van een exponentiële functie. Voor het oplossen van een exponentiële functie gebruik je dus een logaritme en vice versa. Hier volgt een stappenplan voor het oplossen van een exponentiële functie:

Stap 1: Schrijf de vergelijking om naar de vorm gx=yg^x=y. Hier noemen we g het grondtal van de logaritme. Als er geen grondtal gegeven is dan is het grondtal altijd 10, dus log(x)=log10(x) \log{(x)}=\log_{10}{(x)}.

Stap 2: Als gx=yg^x=y dan x=logg(y)x=\log_g{(y)}.

Stap 3: Als je mag afronden, reken je het logaritme uit op je GR.

Voorbeeld: los op voor x:26x4=3x: {2\cdot6}^x-4=3

Stap 1:

26x=72 \cdot 6^x = 7
6x=3126^x = 3 \frac{1}{2}

Stap 2:

x=log6(312)x = \log_6{(3\frac{1}{2})}

Stap 3:

log6(312)0.699.\log_6{(3\frac{1}{2})}\approx0.699.

Logaritmen zonder rekenmachine

Wanneer je een logaritmische functie moet oplossen, zal je de functie in sommige gevallen eerst moeten omschrijven naar logg(x)=a \log_g{(x)}=a.

Het stappenplan is als volgt:

Stap 1: Schrijf om naar een vorm met één logaritme of twee logaritmen met hetzelfde grondtal.

Stap 2: Los op voor x.

Maak hierbij gebruik van de volgende rekenregels van logaritmen:

  1. logg(a)+logg(b)=logg(ab)\log_g{(a)}+\log_g{(b)}=\log_g{(a\cdot b)}
  2. logg(a)logg(b)=logg(ab)\log_g{(a)}-\log_g{(b)}=\log_g{(\frac{a}{b})}
  3. logg(bp)=plogg(b)\log_g{(b^p)}=p\cdot\log_g{(b)}
  4. logg(b)=log(b)log(g)\log_g{(b)}=\frac{\log{(b)}}{\log{(g)}}

Voorbeeld: Los op voor x: log3(x+2)=2log3(x4)\log_3{(x+2)}=2-\log_3{(x-4)}

Stap 1: Schrijf om naar logg(x)=a:\log_g{(x)}=a:

log3(x+2)+log3(x4)=1\log_3{(x+2)}+\log_3{(x-4)}=1

log3(x+2)(x4)=1\log_3{(x+2)(x-4)}=1  (rekenregel 1)

log3(x22x8)=1\log_3{(x^2-2x-8)}=1

Stap 2: Los op.

x22x8=31x^2-2x-8=3^1
x22x11=0x^2-2x-11=0
x=2±482x=\dfrac{2\pm\sqrt{48}}{2}
x=2422x=2+422x=\dfrac{2-4\sqrt{2}}{2} \vee x=\dfrac{2+4\sqrt{2}}{2}
x=122x=1+22x=1-2\sqrt{2} \vee x=1+2\sqrt{2}

Tip

Je kunt een opgave over een logaritme herkennen aan de ‘log’ of aan het oplossen van een exponentiële functie.

De logaritme van een negatief getal heeft geen uitkomst.

Voorbeeldopgaven

Basis

Los algebraïsch op: 532x=205\cdot3^{2x}=20

Uitwerking

32x=43^{2x} = 4
2x=log3(4)2x = \log_3{(4)}
x=12log3(4)x = \frac{1}{2} \log_3{(4)}

Gevorderd

De functie y=422x+3y=4\cdot2^{2x+3} kun je ook schrijven als log2(y)=ax+b\log_2{(y)}=ax+b. Geef a en b.

Uitwerking

We nemen eerst aan beide kanten het logaritme met grondtal 2.

log2(y)=log2(422x+3)\log_2{(y)}=\log_2{(4\cdot2^{2x+3})}
log2(y)=log2(4)+log2(22x+3)\log_2{(y)}=\log_2{(4)}+\log_2{(2^{2x+3})}
log2(y)=log2(4)+(2x+3)log22\log_2{(y)}=\log_2{(4)}+(2x+3)\cdot\log_2{2}
log2(y)=2+(2x+3)1\log_2{(y)}=2+(2x+3)\cdot1
log2(y)=2x+5\log_2{(y)}=2x+5

Dus a = 2 en b = 5.

Mis jij nog een bètavak?

Heb jij een bètavak nodig om toegelaten te worden tot een hbo-opleiding of de universiteit? Onze cursussen wiskunde a, wiskunde b, natuurkunde, scheikunde of biologie behandelen de gehele bovenbouwstof. We bereiden je optimaal voor op het halen van een deelcertificaat of het CCVX-voortentamen. Zo kun je alsnog worden toegelaten tot jouw studie naar keuze!

Blijf op de hoogte van beter bètaonderwijs

WisMon werkt elke dag aan duurzame onderwijsverbetering, met cursussen, advies en implementatie. In onze artikelen laten we zien wat dat in de praktijk betekent.

  • Cursist natuurkunde cursus
    Bericht Blog

    Gezakt voor het CCVX-voortentamen: zo pak je de herkansing aan

  • Scheikunde cursus WisMon
    Bericht Blog

    Het CCVX-voortentamen voor internationale studenten: dit moet je weten

  • Cursist natuurkunde WisMon
    Bericht Blog

    Hoeveel tijd kost het om je voor te bereiden op het CCVX?

  • Cursuscoördinator en student bij boekenkast
    Bericht Blog

    Colloquium doctum, 21 plus toets of CCVX: welke toelatingsroute past bij jou?

  • Wiskunde B cursist WisMon
    Bericht Blog

    CCVX op havo- of vwo-niveau: welk voortentamen heb jij nodig?

  • Afbeelding van een tablet en een blauwe rekenmachine
    Bericht Blog

    Welke hulpmiddelen mag je meenemen naar het CCVX-voortentamen?

  • Wiskunde A cursist WisMon
    Bericht Blog

    Wat is een CCVX-certificaat waard en hoe lang blijft het geldig?

  • Cursist natuurkunde cursus
    Bericht Blog

    CCVX-tentamenrondes in 2026 en 2027: wanneer start je met voorbereiden?

  • Cursisten lokaal WisMon
    Bericht Blog

    CCVX-voortentamen inschrijven: kosten, deadlines en locatie in 2026

  • Scheikunde cursist
    Bericht Blog

    CCVX of staatsexamen: welk examen kies je?